Có những ngày bé ngoan ngoãn cả ngày nhưng cứ đến chiều tối hoặc ban đêm lại bắt đầu quấy khóc liên tục, khó dỗ, bế cũng khóc mà đặt xuống cũng khóc. Không ít cha mẹ cảm thấy hoang mang, lo lắng vì không hiểu con đang gặp vấn đề gì. Thậm chí nhiều mẹ sau sinh chia sẻ rằng khoảng thời gian từ 18h đến 22h là “khủng hoảng” nhất trong ngày vì bé gần như không thể ngủ yên.

Thực tế, tình trạng trẻ sơ sinh quấy khóc nhiều vào buổi tối là hiện tượng rất phổ biến trong những tháng đầu đời. Tuy nhiên, nếu không hiểu nguyên nhân và xử lý đúng cách, cả bé và cha mẹ đều dễ rơi vào trạng thái mệt mỏi kéo dài.

Bài viết dưới đây sẽ giúp cha mẹ hiểu rõ vì sao trẻ sơ sinh hay quấy khóc vào buổi tối, cách phân biệt quấy khóc sinh lý và bất thường, đồng thời hướng dẫn các phương pháp giúp bé cảm thấy dễ chịu hơn một cách nhẹ nhàng, khoa học và an toàn.

Vì sao trẻ sơ sinh thường quấy khóc vào buổi tối?

Hệ thần kinh của bé còn non nớt

Trong những tháng đầu đời, hệ thần kinh của trẻ sơ sinh vẫn đang trong quá trình hoàn thiện. Bé phải tiếp nhận rất nhiều kích thích mới từ môi trường như ánh sáng, âm thanh, nhiệt độ, mùi hương hay cảm giác được bế ẵm.

Sau một ngày dài tiếp nhận thông tin, đến chiều tối, hệ thần kinh của bé có thể trở nên quá tải. Đây là lý do nhiều bé bước vào trạng thái khó chịu, dễ quấy khóc và khó tự làm dịu bản thân.

Bé bị quá mệt nhưng không ngủ được

Nhiều cha mẹ nghĩ rằng bé càng mệt thì sẽ càng dễ ngủ. Tuy nhiên, với trẻ sơ sinh, điều này thường ngược lại.

Khi bé thức quá lâu, cơ thể sẽ tiết ra hormone stress khiến bé:

• Khó vào giấc ngủ
• Dễ giật mình
• Quấy khóc nhiều hơn
• Ngủ chập chờn

Đây cũng là nguyên nhân phổ biến khiến bé quấy khóc mạnh vào cuối ngày.

Bé đang trải qua “witching hour”

“Witching hour” là thuật ngữ dùng để mô tả khoảng thời gian trẻ sơ sinh quấy khóc nhiều vào buổi chiều tối mà không có nguyên nhân bệnh lý rõ ràng.

Hiện tượng này thường xuất hiện ở trẻ:

• Từ 2 tuần đến khoảng 3–4 tháng tuổi
• Quấy khóc nhiều vào khoảng 17h–22h
• Khó dỗ dù đã ăn no, thay tã sạch

Đây là hiện tượng sinh lý tương đối phổ biến ở trẻ sơ sinh.

Bé đang gặp khó chịu về tiêu hóa

Một số bé quấy khóc do:

• Đầy hơi
• Khó tiêu
• Nuốt nhiều khí khi bú
• Trào ngược nhẹ

Đặc biệt vào buổi tối, hệ tiêu hóa hoạt động kém hiệu quả hơn khiến bé cảm thấy khó chịu nhiều hơn ban ngày.

Bé cần được gần gũi và trấn an

Nhiều trẻ sơ sinh có nhu cầu được ôm ấp rất cao, đặc biệt vào buổi tối. Sau cả ngày tiếp xúc với môi trường bên ngoài, bé thường muốn được gần mẹ để cảm thấy an toàn.

Đây không phải là “hư” hay “quen bế”, mà là nhu cầu tâm lý hoàn toàn tự nhiên của trẻ nhỏ.

Dấu hiệu quấy khóc sinh lý và quấy khóc bất thường

Quấy khóc sinh lý

Thông thường, quấy khóc sinh lý có đặc điểm:

• Xảy ra chủ yếu vào chiều tối
• Bé vẫn bú tốt
• Vẫn tăng cân bình thường
• Sau cơn khóc bé vẫn ngủ được

Đây thường là hiện tượng phát triển bình thường.

Dấu hiệu cần chú ý

Cha mẹ nên đưa bé đi khám nếu:

• Bé khóc thét kéo dài nhiều giờ
• Bỏ bú
• Sốt
• Nôn nhiều
• Bụng chướng
• Khó thở hoặc tím tái

Đây có thể là dấu hiệu bệnh lý cần được kiểm tra.

Những sai lầm khiến bé càng quấy khóc hơn

Để bé thức quá lâu

Nhiều gia đình cố giữ bé thức để “tối ngủ ngon hơn”, nhưng thực tế điều này thường phản tác dụng.

Khi quá mệt, bé sẽ khó ngủ và quấy nhiều hơn.

Kích thích bé quá nhiều vào buổi tối

Ánh sáng mạnh, tiếng ồn lớn hoặc chơi đùa quá mức vào buổi tối khiến hệ thần kinh bé khó thư giãn.

Liên tục đổi cách dỗ bé

Khi bé khóc, cha mẹ thường thử quá nhiều cách cùng lúc:

• Bế rung mạnh
• Đổi người bế liên tục
• Mở nhạc lớn

Điều này đôi khi khiến bé càng kích thích hơn.

Cách giúp trẻ sơ sinh dễ chịu hơn vào buổi tối

Giảm kích thích vào cuối ngày

Khoảng từ 17h trở đi, cha mẹ nên:

• Giảm ánh sáng
• Hạn chế tiếng ồn
• Tránh chơi quá kích thích

Điều này giúp bé dần chuyển sang trạng thái thư giãn.

Quan sát dấu hiệu buồn ngủ sớm

Một số dấu hiệu bé bắt đầu mệt:

• Nhìn chằm chằm
• Ngáp
• Dụi mắt
• Quay mặt đi

Khi thấy dấu hiệu này, nên đưa bé đi ngủ sớm thay vì cố chơi thêm.

Tạo thói quen ngủ ổn định

Một chuỗi hoạt động lặp lại mỗi tối giúp bé cảm thấy an toàn hơn:

• Tắm nước ấm
• Massage nhẹ
• Giảm ánh sáng
• Bú
• Ngủ

Khi lặp lại mỗi ngày, cơ thể bé sẽ dần hình thành phản xạ ngủ.

Giúp bé ợ hơi kỹ sau bú

Nhiều bé quấy khóc vì đầy hơi. Sau khi bú, cha mẹ nên:

• Bế bé thẳng khoảng 10–15 phút
• Vỗ ợ nhẹ nhàng
• Không đặt nằm ngay sau bú

Ôm ấp và tiếp xúc da kề da

Sự gần gũi với cha mẹ giúp bé cảm thấy an toàn hơn rất nhiều. Một số bé dịu đi rõ rệt khi được:

• Da kề da
• Ôm áp sát
• Nghe giọng nói quen thuộc của mẹ

Môi trường ngủ ảnh hưởng thế nào đến việc quấy khóc?

Ánh sáng

Ban đêm nên dùng ánh sáng dịu, tránh ánh sáng trắng quá mạnh.

Nhiệt độ phòng

Nhiệt độ lý tưởng khoảng 26–28°C.

Tiếng ồn

Không gian quá ồn ào khiến bé khó thư giãn. Một số bé phù hợp với white noise nhẹ nhàng.

Có nên bế bé khi bé quấy khóc?

Đây là câu hỏi rất nhiều cha mẹ băn khoăn.

Thực tế, trong giai đoạn sơ sinh, việc ôm ấp và phản hồi nhu cầu của bé là rất quan trọng. Trẻ sơ sinh chưa có khả năng “làm nũng” hay “đòi bế” như nhiều người nghĩ.

Khi được đáp ứng đúng nhu cầu:

• Bé cảm thấy an toàn hơn
• Hệ thần kinh ổn định hơn
• Dễ ngủ hơn

Điều quan trọng là cha mẹ cần tìm cách bế và làm dịu nhẹ nhàng, tránh rung lắc mạnh.

Khi nào tình trạng quấy khóc sẽ cải thiện?

Đa số trẻ sơ sinh sẽ giảm quấy khóc buổi tối khi:

• Hệ thần kinh trưởng thành hơn
• Đồng hồ sinh học ổn định hơn
• Giấc ngủ ngày được điều chỉnh hợp lý hơn

Thông thường, tình trạng này cải thiện rõ sau khoảng 3–4 tháng tuổi.

Cách chăm sóc mẹ khi bé quấy khóc nhiều

Không chỉ bé mệt, mẹ cũng rất dễ kiệt sức trong giai đoạn này.

Cha mẹ nên:

• Chia sẻ việc chăm bé
• Nghỉ ngơi khi có thể
• Không tự gây áp lực phải “dỗ con hoàn hảo”

Một người mẹ được nghỉ ngơi đủ sẽ bình tĩnh và chăm bé hiệu quả hơn.

Những hiểu lầm phổ biến về trẻ sơ sinh quấy khóc

“Bé khóc là do đói”

Không phải lúc nào bé khóc cũng vì đói. Bé có thể:

• Buồn ngủ
• Quá mệt
• Cần được ôm
• Đầy hơi

“Cứ để khóc rồi bé sẽ tự ngủ”

Với trẻ sơ sinh, việc để khóc kéo dài thường không giúp bé học ngủ mà có thể khiến bé căng thẳng hơn.

“Bế nhiều sẽ làm bé quen hơi”

Trong những tháng đầu đời, nhu cầu được ôm ấp là hoàn toàn tự nhiên.

Câu hỏi thường gặp

Bé quấy khóc buổi tối có phải đau bụng không?

Không phải lúc nào cũng vậy. Nhiều trường hợp chỉ là quấy khóc sinh lý.

Có nên cho bé ngủ muộn để đỡ thức đêm?

Không nên. Ngủ quá muộn thường khiến bé quá mệt và ngủ kém hơn.

Có nên dùng ti giả để dỗ bé?

Tùy từng bé và từng gia đình. Nếu sử dụng, cần dùng đúng cách và đảm bảo vệ sinh.

Kết luận

Tình trạng trẻ sơ sinh quấy khóc nhiều vào buổi tối là điều khá phổ biến trong những tháng đầu đời. Phần lớn trường hợp không nguy hiểm và sẽ cải thiện khi bé lớn hơn.

Điều quan trọng nhất là cha mẹ cần hiểu nguyên nhân, giảm áp lực cho bản thân và hỗ trợ bé bằng những phương pháp nhẹ nhàng, phù hợp với sinh lý của trẻ sơ sinh.

Khi bé cảm thấy an toàn, được đáp ứng đúng nhu cầu và có môi trường sinh hoạt ổn định, những buổi tối căng thẳng sẽ dần trở nên dễ chịu hơn cho cả gia đình.